GERİ DÖN
Ders Öğretim Planı
| Dersin Kodu | Dersin Adı | Dersin Türü | Yıl | Yarıyıl | AKTS |
|---|---|---|---|---|---|
| İNŞ209B3.2 | Arazi Ölçmeleri | Seçmeli Ders Grubu | 2 | 3 | 4,00 |
Dersin Seviyesi
Önlisans
Dersin Sunulduğu Dil
Türkçe
[DersinAmaci]
Bu dersin temel amacı, üniversite düzeyindeki öğrencilere mesleki faaliyetlerinde karşılaşacakları arazi yapısını ve yeryüzü şekillerini jeodezik ve topoğrafik prensipler çerçevesinde değerlendirebilme ve yorumlayabilme becerisi kazandırmaktır. Ders kapsamında öğrencilerin, mühendislik uygulamalarının temel yapı taşlarından biri olan arazi ölçme tekniklerini tanımaları, bu tekniklerin sahadaki pratik uygulamalarını analiz edebilmeleri, haritacılık ve konumlandırma koşullarını kavrayabilmeleri ve projelerin zemin üzerindeki temel topoğrafik hesaplamaları ile alan-hacim işlemlerini gerçekleştirebilmeleri amaçlanmaktadır.
Dersi Veren Öğretim GörevlisiGörevlileri
Öğr. Gör. Muhammed Ali AYTEMÜR
Öğrenme Çıktıları
| 1 | Multidisipliner calışmalarda yar alabilmek için temel olarak ölçüm türlerini öğrenir. |
| 2 | Arazi ölçüm araçlarını kullanarak sahada anlık hesaplamalar yapar. |
| 3 | Saha ölçmelerden faydalanarak mesafe, yükseklik, alan ve hacim hesaplarını yapar. |
| 4 | Topoğrafya kavramını ve topoğrafik çizimleri öğrenir. |
| 5 | Kot kavramını öğrenir ve nivelman hesabı yapabilir. |
| 6 | Subasman kotu, artı bir kotu, proje kotu ve plankote kavramını öğrenerek kot aplikasyonu için yükseklik hesaplamaları yapabilir. |
| 7 | GNSS ve koordinat kavramlarını öğrenerek birimler arası dönüşümler yapabilir. |
Öğrenim Türü
Birinci Öğretim
Dersin Ön Koşulu Olan Dersler
Yok
Ders İçin Önerilen Diğer Hususlar
Bu dersin başarıyla takip edilebilmesi için öğrencilerin temel matematik, özellikle temel geometri ve trigonometri konularına hâkim olmaları önerilmektedir. Ders süresince hesaplama uygulamalarının titizlikle yapılması,  uzunluk-açı birim sistemlerine dikkat edilmesi önem taşımaktadır. Bu nedenle öğrencilerin formülleri ezberlemek yerine, konumsal verilerin ve arazi geometrisinin mantığını kavramaya yönelik çalışmaları tavsiye edilir. Bu dersin, mühendislik eğitiminde saha uygulamalarının ve altyapı projelerinin temel taşı olduğu unutulmamalıdır.
Dersin İçeriği
Bu derste arazi ölçme tekniklerinin ve mühendislikteki gerekliliğinin temel prensipleri ele alınarak; uzunluk ölçü sistemleri, ölçek kavramı, açı çeşitleri, koordinat sistemleri ve temel topoğrafik terimler incelenmektedir. Arazi ölçme yöntemlerine giriş ile başlayan ders kapsamında yükseklik ölçmeleri, nivo ve takeometre kullanımı, modern elektronik arazi ölçme aletleri ve küresel konumlandırma (GPS) sistemlerinin çalışma esasları öğretilmektedir. Devamında haritacılık ve mühendislik projelerindeki altlık süreçleri tanıtılarak; alan ve hacim hesapları, plankote ölçüleri ve projelerin zemine eksiksiz aktarılmasını sağlayan aplikasyon işlemlerine yönelik pratik uygulamalar yapılmaktadır. Ders sonunda öğrencilerin arazi verilerini topoğrafik aletlerle doğru şekilde ölçüp analiz edebilmesi, mühendislik hesaplamalarını gerçekleştirebilmesi ve temel jeodezik problemlere profesyonel çözümler üretebilmesi beklenmektedir.
Haftalık Ayrıntılı Ders İçeriği
| Hafta | Teorik | Uygulama | Laboratuvar |
|---|---|---|---|
| 1 | Dersin tanıtımı, kapsamı ve değerlendirme yöntemleri. İnsanlığın yaşadığı yeryüzünü, sınırları ve mekânsal unsurları ölçme ve haritalandırma sürecinin tarihsel gelişimi. İlk geometrik ve optik araçlarla temelleri atılan modern topoğrafyanın gelişimi. Uzunluk ve açı ölçüm sistemlerinin, ölçek ve koordinat kavramlarının, nivo ile takeometre gibi temel arazi ölçme prensiplerinin ana hatlarıyla incelenmesi. Arazi ölçmelerinin mühendislik uygulamalarındaki (plankote, alan-hacim hesapları ve aplikasyon) yeri ve günümüz küresel konumlandırma (GPS/GNSS) teknolojilerine kısa bir bakış. | ||
| 2 | Temel kavramlar, Yükseklik, Nivolar ve Nivelman Kavramı | Temel Kavramları Anlamaya Yönelik Sayısal Uygulamalar | |
| 3 | Nivelman Yöntemleri | Sayısal Uygulamalar | |
| 4 | Nivelman Düzlemi Yüksekliği, Boykesit ve Enkesit | Sayısal Uygulamalar ve Çizimler | |
| 5 | Eş Yükseklik Eğrileri ve Açı Kavramı | Eş Yükselti Eğrisi Görsellerin İncelenmesi | |
| 6 | Teodolit ve Trigonometrik Yükseklik Tayini | Sayısal Uygulamalar | |
| 7 | Koordinat Sistemleri, Dört Temel Problem (Ödev) ve Ölçü Birimleri | Ölçü Birimleri Arasında Mesafe, Alan Ve Hacim Dönüşümleri İçin Sayısal Uygulamalar | |
| 8 | Nivo Aleti Kurulum Adımları | Nivonun Kurulumu ve Mira Okuması | |
| 9 | Ara Sınav | ||
| 10 | Nivelman Ölçüm Yöntemi ve Nivelman Türleri | Sayısal Uygulamalar | |
| 11 | Enkesit- Boykesit Çizimi ve Hacim Hesabı | İnşaat Projelerinin Autocad Ortamında İncelenmesi | |
| 12 | Plankote Harita Üretim Aşamaları | Plankote Haritalarının İncelenmesi ve Bilgilerin Okunması | |
| 13 | Saha Ölçümlerinde Nivelman İle Trigonometrik Ölçümlerin Farkları | Sayısal Uygulamalar | |
| 14 | Açık Nivelman Ölçümü | Arazi Uygulaması | |
| 15 | Kapalı Nivelman Ölçümü | Arazi Uygulaması |
Ders Kitabı Malzemesi Önerilen Kaynaklar
Ölçme Bilgisi, Erdoğan ÖZBENLİ, Türkay TÜDEŞ, Karadeniz Teknik Üniversitesi Basımevi, Trabzon 1986.
Planlanan Öğrenme Aktiviteleri ve Metodları
Ders; teorik anlatım, örnek çözümler ve arazi hesaplama etkinlikleriyle yürütülecektir. Öğrencilerin gerçekçi arazi senaryoları ve veri setleri üzerinden koordinat dönüşümleri, alan-hacim hesapları, plankote ve aplikasyon gibi mühendislik problemlerini çözmeleri sağlanacaktır. Harita incelemeleri, grup çalışmaları ve saha ödevleriyle desteklenen bu problem çözme odaklı süreç; analitik düşünme, veri yorumlama ve hassas teknik hesap yapabilme becerilerini geliştirmeyi hedeflemektedir. Öğrenme süreci ise ara sınav ve dönem sonu sınavlarının yanı sıra ders içi topoğrafik uygulamalar ve veri işleme etkinlikleriyle değerlendirilecektir.
Değerlendirme
| Yarıyıl (Yıl) İçi Etkinlikleri | Adet | Değer |
|---|---|---|
| Ara Sınav | 1 | 100 |
| Toplam | 100 | |
| Yarıyıl (Yıl) Sonu Etkinlikleri | Adet | Değer |
| Final Sınavı | 1 | 100 |
| Toplam | 100 | |
| Yarıyıl (Yıl) İçi Etkinlikleri | 40 | |
| Yarıyıl (Yıl) Sonu Etkinlikleri | 60 | |
Staj Durumu
Yok
İş Yükü Hesaplaması
| Etkinlikler | Sayısı | Süresi (saat) | Toplam İş Yükü (saat) |
|---|---|---|---|
| Ara Sınav | 1 | 1 | 1 |
| Final Sınavı | 1 | 2 | 2 |
| Derse Katılım | 14 | 2 | 28 |
| Uygulama/Pratik | 14 | 2 | 28 |
| Ara Sınav İçin Bireysel Çalışma | 1 | 10 | 10 |
| Final Sınavı içiin Bireysel Çalışma | 1 | 12 | 12 |
| Ev Ödevi | 14 | 3 | 42 |
| Toplam İş Yükü (saat) | 123 | ||
Program ve Öğrenme Çıktıları İlişkisi
| PÇ 1 | PÇ 2 | PÇ 3 | PÇ 4 | PÇ 5 | PÇ 6 | PÇ 7 | |
| ÖÇ 1 | 5 | 4 | 3 | 4 | 5 | 3 | 2 |
| ÖÇ 2 | 4 | 5 | 1 | 1 | 3 | 1 | 5 |
| ÖÇ 3 | 3 | 4 | 1 | 1 | 5 | 4 | 5 |
| ÖÇ 4 | 3 | 3 | 1 | 1 | 1 | 1 | 2 |
| ÖÇ 5 | 4 | 4 | 1 | 1 | 5 | 1 | 5 |
| ÖÇ 6 | 5 | 5 | 3 | 1 | 5 | 4 | 5 |
| ÖÇ 7 | 2 | 3 | 1 | 2 | 3 | 1 | 1 |
* Katkı Düzeyi : 1 Çok düşük 2 Düşük 3 Orta 4 Yüksek 5 Çok yüksek