GERİ DÖN
Ders Öğretim Planı
| Dersin Kodu | Dersin Adı | Dersin Türü | Yıl | Yarıyıl | AKTS |
|---|---|---|---|---|---|
| BT113B3 | Bilgisayar Donanımı | Zorunlu Ders | 1 | 1 | 3,00 |
Dersin Seviyesi
Önlisans
Dersin Sunulduğu Dil
Türkçe
[DersinAmaci]
Bu dersin amacı, öğrencilere modern bilgisayar sistemlerini oluşturan donanım bileşenlerini (işlemci, anakart, bellek, depolama vb.) güncel teknolojileriyle birlikte tanıtmaktır. Bir bilgisayar sisteminin nasıl monte edildiğini, temel ağ bileşenlerini, işletim sistemi kurulumunu ve temel düzeyde sorun giderme (troubleshooting) yöntemlerini öğretmektir.
Dersi Veren Öğretim GörevlisiGörevlileri
Dr. Öğr. Üyesi Uğur TURHAL
Öğrenme Çıktıları
| 1 | Güncel bilgisayar donanım bileşenlerini (CPU, RAM, Anakart, NVMe SSD vb.) tanır, görevlerini ve performans metriklerini açıklayabilir. |
| 2 | Farklı amaçlara (ofis, oyun, sunucu) yönelik sistem toplarken birbiriyle uyumlu güncel bileşenleri seçebilir. |
| 3 | Bir bilgisayar kasasını sanal ve/veya fiziksel olarak monte edebilir (parça montajı ve kablolama). |
| 4 | Yaygın kullanılan bir işletim sisteminin (Windows/Linux) kurulumunu ve temel sürücü (driver) yapılandırmasını yapabilir. |
| 5 | Temel ağ bileşenlerini (Modem, Router, Switch, Ethernet) ve görevlerini tanımlayabilir. |
| 6 | Sık karşılaşılan donanım sorunlarını (örn: "açılmama", "mavi ekran") tanımlayabilir ve temel sorun giderme adımlarını uygulayabilir. |
| 7 | Donanım güvenliği (ESD) ve temel sistem güvenliği (BIOS şifresi, Secure Boot) önlemlerini bilir. |
Öğrenim Türü
Birinci Öğretim
Dersin Ön Koşulu Olan Dersler
Yok
Ders İçin Önerilen Diğer Hususlar
Yok
Dersin İçeriği
Bilgisayar mimarisi ve bileşenlerin evrimi. Güncel İşlemci (CPU) ve Anakart (Motherboard) teknolojileri (soket yapıları, yonga setleri). Bellek (RAM) türleri (DDR4/DDR5) ve Depolama (Storage) çözümleri (HDD, SSD, NVMe). Güç Kaynağı (PSU) seçimi ve verimliliği. Ekran Kartları (GPU). Çevre birimleri. Bilgisayar montajı. Ağ temelleri (Modem, Router, Switch, Kablolama). İşletim sistemi (Windows/Linux) kurulumu ve temel yapılandırması. Donanımsal sorun giderme.
Haftalık Ayrıntılı Ders İçeriği
| Hafta | Teorik | Uygulama | Laboratuvar |
|---|---|---|---|
| 1 | Bilgisayar Mimarisine Giriş. Donanım Bileşenlerine Genel Bakış. Statik Elektrik (ESD) ve Güvenlik. | ||
| 2 | Anakart (Motherboard): Form faktörleri (ATX, ITX), Güncel Yonga Setleri (Chipsets), Soket Yapıları (Intel LGA1700/AM5). | ||
| 3 | İşlemci (CPU): Mimarisi (x86), Güncel Modeller (P-Core/E-Core, Ryzen 7000/9000 serisi), Çekirdek/Thread, Önbellek. | ||
| 4 | Soğutma Sistemleri: İşlemci soğutucuları (Hava/Sıvı) ve Kasa Hava Akışı. | ||
| 5 | Bellek (RAM): RAM türleri (DDR4 vs DDR5), Frekans (MHz), Gecikme (CL), XMP/EXPO. | ||
| 6 | Depolama Birimleri - 1: SATA SSD'ler ve Mekanik Diskler (HDD). | ||
| 7 | Depolama Birimleri - 2: Güncel Depolama (M.2 NVMe SSD'ler - Gen4/Gen5) ve RAID yapıları. | ||
| 8 | Ara Sınav (Vize) | ||
| 9 | Ekran Kartı (GPU): Dahili vs Harici, Güncel Mimariler (NVIDIA RTX, AMD RX), VRAM (GDDR6/7), DLSS/FSR. | ||
| 10 | Güç Kaynağı (PSU) ve Kasa: PSU Verimliliği (80+), Modülerite, Güncel Bağlantılar (12VHPWR). | ||
| 11 | Çevre Birimleri: Monitörler (Panel Tipleri, Çözünürlük, Hz, G-Sync/FreeSync), Klavye/Mouse, Yazıcılar. | ||
| 12 | (Uygulama) Bilgisayar Montajı: Adım adım sistem toplama (Fiziksel veya Simülasyon). | ||
| 13 | BIOS/UEFI Ayarları (Secure Boot, TPM 2.0). İşletim Sistemi (Windows 11 / Linux) Kurulumu ve Sürücü Yükleme. | ||
| 14 | Temel Ağ Donanımları: Modem, Router, Switch, Access Point. Ethernet (CAT6/7) ve Güncel Wi-Fi Standartları (Wi-Fi 6/7). | ||
| 15 | Donanımsal Sorun Giderme (Troubleshooting): POST süreci, Beep kodları, "Görüntü yok" sorunu, Mavi Ekran Hataları (BSOD). | ||
| 16 | Final Sınavı |
Ders Kitabı Malzemesi Önerilen Kaynaklar
Pala, Z. 2005; Bilgisayar Donanımı, Türkmen Kitabevi, İstanbul.
Planlanan Öğrenme Aktiviteleri ve Metodları
Değerlendirme
| Yarıyıl (Yıl) İçi Etkinlikleri | Adet | Değer |
|---|---|---|
| Ara Sınav | 1 | 100 |
| Toplam | 100 | |
| Yarıyıl (Yıl) Sonu Etkinlikleri | Adet | Değer |
| Final Sınavı | 1 | 100 |
| Toplam | 100 | |
| Yarıyıl (Yıl) İçi Etkinlikleri | 40 | |
| Yarıyıl (Yıl) Sonu Etkinlikleri | 60 | |
Staj Durumu
Yok
İş Yükü Hesaplaması
| Etkinlikler | Sayısı | Süresi (saat) | Toplam İş Yükü (saat) |
|---|---|---|---|
| Ara Sınav | 1 | 1 | 1 |
| Final Sınavı | 1 | 2 | 2 |
| Quiz | 5 | 2 | 10 |
| Derse Katılım | 14 | 2 | 28 |
| Uygulama/Pratik | 14 | 3 | 42 |
| Bireysel Çalışma | 14 | 1 | 14 |
| Toplam İş Yükü (saat) | 97 | ||
Program ve Öğrenme Çıktıları İlişkisi
| PÇ 1 | PÇ 2 | PÇ 3 | PÇ 4 | PÇ 5 | PÇ 6 | PÇ 7 | PÇ 8 | PÇ 9 | PÇ 10 | PÇ 11 | PÇ 12 | PÇ 13 | PÇ 14 | |
| ÖÇ 1 | 1 | 5 | 5 | 3 | 2 | 2 | 3 | 2 | 3 | 2 | 1 | 1 | 1 | 1 |
| ÖÇ 2 | 2 | 5 | 5 | 3 | 2 | 4 | 3 | 2 | 2 | 2 | 2 | 1 | 1 | 1 |
| ÖÇ 3 | 2 | 5 | 3 | 2 | 4 | 3 | 2 | 1 | 1 | 2 | 1 | 1 | 1 | 1 |
| ÖÇ 4 | 1 | 5 | 4 | 5 | 1 | 3 | 2 | 1 | 2 | 1 | 1 | 1 | 1 | 3 |
| ÖÇ 5 | 1 | 5 | 4 | 3 | 1 | 2 | 2 | 1 | 2 | 1 | 1 | 1 | 1 | 1 |
| ÖÇ 6 | 2 | 4 | 3 | 3 | 1 | 5 | 2 | 2 | 2 | 1 | 2 | 1 | 1 | 4 |
| ÖÇ 7 | 1 | 4 | 3 | 2 | 5 | 2 | 2 | 1 | 2 | 3 | 1 | 1 | 1 | 1 |
* Katkı Düzeyi : 1 Çok düşük 2 Düşük 3 Orta 4 Yüksek 5 Çok yüksek