GERİ DÖN
Ders Öğretim Planı
| Dersin Kodu | Dersin Adı | Dersin Türü | Yıl | Yarıyıl | AKTS |
|---|---|---|---|---|---|
| ÜS0103.3B3 | Popüler Bilim (Mühendislik Fakültesi) | Seçmeli Ders Grubu | 2 | 3 | 2,00 |
Dersin Seviyesi
Önlisans
Dersin Sunulduğu Dil
Türkçe
[DersinAmaci]
Öğrencilerin bilimin nasıl bilgi ürettiğini ve popüler bilim anlatımının bu bilgiyi topluma nasıl aktardığını anlamalarını sağlamak. Güncel bilim ve teknoloji konularında iddiaları kanıtlarıyla değerlendirme ve bulguları genel okura açık bir dille aktarma becerilerini geliştirmek.
Dersi Veren Öğretim GörevlisiGörevlileri
Dr. Öğr. Üyesi Halil İbrahim AKGÜL
Öğrenme Çıktıları
| 1 | Bilimsel araştırma, bilimsel kanıt ve popüler bilim kavramlarını örneklerle açıklar. |
| 2 | Bir popüler bilim iddiasını kaynağı, kanıtı ve belirsizlikleri bakımından değerlendirir. |
| 3 | Seçilmiş buluş ve teknolojilerin çalışma ilkelerini, kullanım alanlarını ve toplumsal etkilerini karşılaştırır. |
| 4 | Yenilenebilir ve nükleer enerjiyi emisyon, süreklilik, güvenlik ve çevresel etkiler bakımından karşılaştırır. |
| 5 | Beslenme, gıda teknolojisi, genetik değişiklik ve mikroorganizmalara ilişkin iddiaları örnek kanıtlar üzerinden yorumlar. |
| 6 | Seçilmiş bir bilim konusunu kaynaklarını ve belirsizliklerini belirterek genel bir okura açık bir dille aktarır. |
Öğrenim Türü
Birinci Öğretim
Dersin Ön Koşulu Olan Dersler
Yok.
Ders İçin Önerilen Diğer Hususlar
Her hafta ilgili kaynaktan bir metin okunur. Bilim haberleri incelenirken kaynak, yayın tarihi, kanıt ve belirsizlik ayrımı yapılır.
Dersin İçeriği
Bilim, popüler bilim ve medeniyete yön veren buluşlar. Yapay zekâ, bilgisayar ve internet. Yenilenebilir enerji, nükleer enerji ve küresel ısınma. Nanoteknoloji, taşıtların gelişimi ve 3D yazıcılar. Sağlıklı beslenme, gıdanın geleceği, genetiği değiştirilmiş organizmalar ve mikroorganizmalar. İnsanlığın uzay araştırmaları.
Haftalık Ayrıntılı Ders İçeriği
| Hafta | Teorik | Uygulama | Laboratuvar |
|---|---|---|---|
| 1 | Bilim ve Popüler Bilim Kavramları. Bilimsel soru, hipotez, kanıt ve bilim iletişimi. Ders akışı, kaynak erişimi, sınavlar ve AKTS iş yükü. Bir popüler bilim metnini inceleme. | - | - |
| 2 | Medeniyete Yön Veren Buluşlar. Matbaa, buhar makinesi ve elektrifikasyon örneklerinde ihtiyaç, buluş ve toplumsal değişim. Karşılaştırmalı zaman çizelgesi. | - | - |
| 3 | Yapay Zekâ. Makine öğrenmesi ve üretken yapay zekâya giriş. Veri, önyargı, doğrulama ve mahremiyet. Örnek bir çıktıyı bağımsız kaynaklarla karşılaştırma. | - | - |
| 4 | Yenilenebilir Enerji. Güneş, rüzgâr, hidroelektrik ve jeotermal kaynaklar. Üretim değişkenliği, depolama ve çevresel etkiler. Karşılaştırma tablosu. | - | - |
| 5 | Nükleer Enerji. Fisyon, elektrik üretimi, güvenlik, atık ve yaşam döngüsü. Kaynakları ortak ölçütlerle karşılaştırma. | - | - |
| 6 | Küresel Isınma. Sera etkisi, iklim ve hava durumu ayrımı, sıcaklık eğilimleri ve azaltım. Zaman serisi grafiğini yorumlama. | - | - |
| 7 | Nanoteknoloji. Nano ölçek, yüzey etkileri ve malzeme, sağlık ve enerji alanlarında örnekler. Bir uygulamanın yarar ve risklerini tartışma. | - | - |
| 8 | Ara Sınav | - | - |
| 9 | Sağlıklı Beslenme ve Gıdanın Geleceği. Ara sınav değerlendirmesi. Besin ögeleri, etiket okuma, sürdürülebilir üretim ve alternatif proteinler. Bir gıda iddiasının kaynaklarını inceleme. | - | - |
| 10 | Genetiği Değiştirilmiş Organizmalar. Gen, özellik ve genetik değişikliğe giriş. Tarım ve gıda uygulamalarında yarar, risk ve kanıt. Örnek vaka karşılaştırması. | - | - |
| 11 | Geçmişten Günümüze Taşıtlar ve Taşıtların Geleceği. Buharlı, içten yanmalı, elektrikli ve otonom taşıtlar. Enerji, altyapı ve güvenlik ölçütleri. | - | - |
| 12 | Bilgisayar ve İnternet. Bilginin sayısal temsili, bilgisayarın temel bileşenleri, internet ve web. Veri izi, güvenlik ve bilgiye erişim örnekleri. | - | - |
| 13 | 3D Yazıcı Teknolojisi ve Geleceği. Eklemeli üretim, modelden ürüne iş akışı, malzeme ve kullanım sınırları. Bir prototip vakasını inceleme. | - | - |
| 14 | İnsanoğlunun Uzay Serüveni. Uydu, insanlı uzay uçuşu, uzay istasyonları ve keşif görevleri. Bir görevin bilimsel amacı ve elde ettiği kanıtları inceleme. | ||
| 15 | Mikroorganizma Dünyası. Bakteriler, arkeler, mikroskobik mantarlar ve virüslerin karşılaştırılması. Mikrobiyota, fermantasyon ve ekosistem örnekleri. Dönem değerlendirmesi. | - | - |
| 16 | Yarıyıl Sonu Sınavı |
Ders Kitabı Malzemesi Önerilen Kaynaklar
Temel okuma / Core reading — C. Sagan. Karanlık Bir Dünyada Bilimin Mum Işığı (C. E. Topaktaş, çev.). Say Yayınları, 2021. ISBN 9786050207743. BAYÜ Kütüphanesi, 3. kat, Q175 .S24 K3 2021. Yardımcı kitap / Supplementary book — C. Sagan. Kozmos: Evrenin ve Yaşamın Sırları (R. Aşçıoğlu, çev.). Altın Kitaplar, 2016. ISBN 9789752107830. BAYÜ Kütüphanesi, 3. kat, QB44.2 .S24 K6 2016. Açık erişim / Open access — TÜBİTAK Bilim Genç. Popüler Bilim Yazıları (seçili yazılar / selected articles). https://bilimgenc.tubitak.gov.tr/ NASA Science. Uzay araştırmaları ve görevler / Space research and missions. https://science.nasa.gov/ BAYÜ Kütüphanesi / Bayburt University Library https://katalog.bayburt.edu.tr/yordam/
Planlanan Öğrenme Aktiviteleri ve Metodları
Etkileşimli anlatım, kısa kaynak incelemesi, grafik yorumlama, karşılaştırma ve tartışma. Altı kısa, notlandırılmayan çalışma yapılır: buluş zaman çizelgesi, yapay zekâ çıktısı denetimi, enerji karşılaştırması, iklim grafiği okuma, gıda iddiası inceleme ve bir uzay görevinin özeti. Ara sınav %40 ve yarıyıl sonu sınavı %60 ağırlığındadır. Sınavlarda kavram, karşılaştırma ve kanıt yorumlama soruları kullanılır. Dönem sonunda etkinliklere ayrılan süreye ilişkin öğrenci geri bildirimi alınır.
Değerlendirme
| Yarıyıl (Yıl) İçi Etkinlikleri | Adet | Değer |
|---|---|---|
| Ara Sınav | 1 | 100 |
| Toplam | 100 | |
| Yarıyıl (Yıl) Sonu Etkinlikleri | Adet | Değer |
| Final Sınavı | 1 | 100 |
| Toplam | 100 | |
| Yarıyıl (Yıl) İçi Etkinlikleri | 40 | |
| Yarıyıl (Yıl) Sonu Etkinlikleri | 60 | |
Staj Durumu
Bu ders kapsamında staj yoktur.
İş Yükü Hesaplaması
| Etkinlikler | Sayısı | Süresi (saat) | Toplam İş Yükü (saat) |
|---|---|---|---|
| Ara Sınav | 1 | 1 | 1 |
| Final Sınavı | 1 | 1 | 1 |
| Derse Katılım | 14 | 2 | 28 |
| Uygulama/Pratik | 6 | 1 | 6 |
| Bireysel Çalışma | 14 | 1 | 14 |
| Ara Sınav İçin Bireysel Çalışma | 4 | 1 | 4 |
| Final Sınavı içiin Bireysel Çalışma | 6 | 1 | 6 |
| Toplam İş Yükü (saat) | 60 | ||
Program ve Öğrenme Çıktıları İlişkisi
| PÇ 1 | PÇ 2 | PÇ 3 | PÇ 4 | PÇ 5 | PÇ 6 | PÇ 7 | PÇ 8 | PÇ 9 | PÇ 10 | PÇ 11 | PÇ 12 | PÇ 13 | PÇ 14 | PÇ 15 | PÇ 16 | PÇ 17 | PÇ 18 | PÇ 19 | PÇ 20 | PÇ 21 | |
| ÖÇ 1 | 1 | ||||||||||||||||||||
| ÖÇ 2 | 1 | ||||||||||||||||||||
| ÖÇ 3 | 2 | 3 | |||||||||||||||||||
| ÖÇ 4 | 2 | 2 | |||||||||||||||||||
| ÖÇ 5 | 1 | ||||||||||||||||||||
| ÖÇ 6 | 3 | 3 |
* Katkı Düzeyi : 1 Çok düşük 2 Düşük 3 Orta 4 Yüksek 5 Çok yüksek