GERİ DÖN
Ders Öğretim Planı
| Dersin Kodu | Dersin Adı | Dersin Türü | Yıl | Yarıyıl | AKTS |
|---|---|---|---|---|---|
| ECT211B.2 | Scada Sistemlere Giriş | Seçmeli Ders Grubu | 2 | 3 | 3,00 |
Dersin Seviyesi
Önlisans
Dersin Sunulduğu Dil
Türkçe
[DersinAmaci]
Bu dersin amacı, öğrencilere SCADA sistemlerinin temel yapısı, bileşenleri ve çalışma prensipleri hakkında bilgi kazandırmaktır. Ders kapsamında öğrencilerin SCADA sistemlerinde kullanılan temel donanım ve yazılımları tanımaları; veri toplama, izleme, kontrol, alarm ve raporlama işlemlerinin temel prensiplerini kavramaları amaçlanmaktadır. Ayrıca elektrik ve endüstriyel otomasyon sistemlerinde SCADA uygulamalarının kullanım alanlarının tanıtılması hedeflenmektedir.
Dersi Veren Öğretim GörevlisiGörevlileri
Prof. Dr. Mehmet ÇINAR
Öğrenme Çıktıları
| 1 | SCADA sistemlerinin temel yapısını, çalışma prensibini ve kullanım alanlarını açıklar. |
| 2 | SCADA sistemlerinde kullanılan temel donanım ve yazılım bileşenlerini tanımlar. |
| 3 | PLC, RTU, HMI ve sensörlerin SCADA sistemi içerisindeki görevlerini açıklar. |
| 4 | SCADA sistemlerinde temel veri toplama, izleme, kontrol ve alarm işlemlerini açıklar. |
| 5 | Elektrik ve endüstriyel otomasyon sistemlerindeki temel SCADA uygulamalarını değerlendirir. |
Öğrenim Türü
Birinci Öğretim
Dersin Ön Koşulu Olan Dersler
Yok
Ders İçin Önerilen Diğer Hususlar
Yok
Dersin İçeriği
SCADA sistemlerine giriş ve temel kavramlar; SCADA sistemlerinin yapısı ve kullanım alanları; sensörler ve saha elemanları; PLC ve RTU; HMI ve operatör ekranları; SCADA yazılımlarının temel özellikleri; veri toplama ve izleme; temel endüstriyel haberleşme; kontrol işlemleri; alarm ve olay yönetimi; veri kaydı ve raporlama; elektrik sistemlerinde SCADA uygulamaları; endüstriyel tesislerde SCADA uygulamaları; SCADA sistemlerinde temel güvenlik ve örnek uygulamalar.
Haftalık Ayrıntılı Ders İçeriği
| Hafta | Teorik | Uygulama | Laboratuvar |
|---|---|---|---|
| 1 | SCADA sistemlerine giriş ve temel kavramlar | SCADA sistemlerinin temel bileşenlerinin örnek sistemler üzerinden incelenmesi | Yok |
| 2 | SCADA sistemlerinin yapısı ve kullanım alanları | Örnek bir SCADA sisteminin mimarisinin ve bileşenlerinin incelenmesi | Yok |
| 3 | SCADA sistemlerinde sensörler ve saha elemanları | Sensör, aktüatör ve diğer saha elemanlarının tanıtılması ve temel bağlantılarının incelenmesi | Yok |
| 4 | PLC ve RTU'nun temel yapısı ve SCADA sistemindeki görevleri | PLC giriş-çıkışlarının incelenmesi ve basit bir PLC kontrol uygulaması | Yok |
| 5 | HMI ve operatör ekranlarının temel özellikleri | Basit bir HMI operatör ekranının oluşturulması | Yok |
| 6 | SCADA yazılımları ve temel ekran tasarımı | SCADA yazılımında proje oluşturma, tag tanımlama ve temel ekran tasarımı | Yok |
| 7 | SCADA sistemlerinde veri toplama ve izleme | Sensör/PLC verilerinin SCADA ekranında gerçek zamanlı olarak izlenmesi | Yok |
| 8 | Ara Sınav | Yok | Yok |
| 9 | SCADA sistemlerinde temel haberleşme ve iletişim yöntemleri | PLC–SCADA haberleşmesinin kurulması ve temel haberleşme parametrelerinin incelenmesi | Yok |
| 10 | SCADA sistemlerinde kontrol işlemleri | HMI/SCADA üzerinden bir yükün veya prosesin başlatılması, durdurulması ve kontrol edilmesi | Yok |
| 11 | Alarm ve olay yönetimi | Alarm koşullarının tanımlanması, alarm ekranının oluşturulması ve alarmların izlenmesi | Yok |
| 12 | Veri kaydı, trendler ve temel raporlama | Ölçüm verilerinin kaydedilmesi, trend grafiklerinin oluşturulması ve incelenmesi | YOk |
| 13 | Elektrik sistemlerinde SCADA uygulamaları | Elektriksel büyüklüklerin ve cihaz durumlarının SCADA üzerinden izlenmesine yönelik örnek uygulama | Yok |
| 14 | Endüstriyel tesislerde SCADA uygulamaları | Motor, pompa, tank veya benzeri bir endüstriyel sistemin SCADA üzerinden izlenmesi ve kontrolü | Yok |
| 15 | SCADA sistemlerinde temel güvenlik ve örnek uygulamalar | SCADA güvenlik ayarlarının incelenmesi ve bütünleşik örnek SCADA uygulaması | Yok |
| 16 | Yarıyıl Sonu Sınavı | Yok | YOk |
Ders Kitabı Malzemesi Önerilen Kaynaklar
1) Bailey, D., & Wright, E. (2003). Practical SCADA for Industry. Newnes/Elsevier. 2) Boyer, S. A. SCADA: Supervisory Control and Data Acquisition. ISA. 3) Nandgave, Y. (2025). PLC SCADA for Beginners: Understanding and Implementing Industrial Automation Systems. Springer.
Planlanan Öğrenme Aktiviteleri ve Metodları
Sınıf içi ders anlatımı Öğrenci sunumları
Değerlendirme
| Yarıyıl (Yıl) İçi Etkinlikleri | Adet | Değer |
|---|---|---|
| Ara Sınav | 1 | 100 |
| Toplam | 100 | |
| Yarıyıl (Yıl) Sonu Etkinlikleri | Adet | Değer |
| Final Sınavı | 1 | 100 |
| Toplam | 100 | |
| Yarıyıl (Yıl) İçi Etkinlikleri | 40 | |
| Yarıyıl (Yıl) Sonu Etkinlikleri | 60 | |
Staj Durumu
Yok
İş Yükü Hesaplaması
| Etkinlikler | Sayısı | Süresi (saat) | Toplam İş Yükü (saat) |
|---|---|---|---|
| Ara Sınav | 1 | 1 | 1 |
| Final Sınavı | 1 | 2 | 2 |
| Derse Katılım | 14 | 3 | 42 |
| Bireysel Çalışma | 7 | 1 | 7 |
| Ara Sınav İçin Bireysel Çalışma | 7 | 2 | 14 |
| Final Sınavı içiin Bireysel Çalışma | 14 | 2 | 28 |
| Toplam İş Yükü (saat) | 94 | ||
Program ve Öğrenme Çıktıları İlişkisi
| PÇ 1 | PÇ 2 | PÇ 3 | PÇ 4 | PÇ 5 | PÇ 6 | PÇ 7 | PÇ 8 | PÇ 9 | PÇ 10 | PÇ 11 | PÇ 12 | PÇ 13 | PÇ 14 | PÇ 15 | PÇ 16 | PÇ 17 | |
| ÖÇ 1 | 3 | 5 | 5 | 5 | 2 | 4 | 3 | 4 | 4 | 4 | 3 | 4 | 4 | 4 | 4 | 5 | 5 |
| ÖÇ 2 | 3 | 5 | 5 | 5 | 2 | 4 | 3 | 4 | 4 | 4 | 3 | 4 | 4 | 4 | 4 | 5 | 5 |
| ÖÇ 3 | 3 | 5 | 5 | 5 | 2 | 4 | 3 | 4 | 4 | 4 | 3 | 4 | 4 | 4 | 4 | 5 | 5 |
| ÖÇ 4 | 3 | 5 | 5 | 5 | 2 | 4 | 3 | 4 | 4 | 4 | 3 | 4 | 4 | 4 | 4 | 5 | 5 |
| ÖÇ 5 | 3 | 5 | 5 | 5 | 2 | 4 | 3 | 4 | 4 | 4 | 3 | 4 | 4 | 4 | 4 | 5 | 5 |
* Katkı Düzeyi : 1 Çok düşük 2 Düşük 3 Orta 4 Yüksek 5 Çok yüksek