| Dersin Kodu | Dersin Adı | Dersin Türü | Yıl | Yarıyıl | AKTS |
|---|---|---|---|---|---|
| SSİ107B | İtfaiyecilik ve Yangın Güvenliği | Zorunlu Ders | 1 | 1 | 4,00 |
Önlisans
Türkçe
Bu dersin amacı; öğrencilere itfaiyeciliğin tarihsel gelişimini, itfaiye teşkilatlarının yapısını, görevlerini ve çalışma düzenini, yangın güvenliğinin önleme-korunma-söndürme boyutlarını, yangın söndürme yöntemleri ile söndürücü maddeleri ve binalarda ve işyerlerinde yangın güvenliğine ilişkin temel mevzuat ile önleyici tedbirleri kazandırmak; meslek etiği ve disiplin bilinci gelişmiş itfaiyecilik teknikerleri için sağlam bir mesleki temel oluşturmaktır.
Öğr. Gör. Dr. Fatih Mehmet ATEŞ
| 1 | Yangın güvenliği kavramını önleme, korunma ve söndürme boyutlarıyla açıklar; itfaiyeciliğin dünyada ve Türkiye'deki tarihsel gelişimini özetler. |
| 2 | İtfaiye teşkilatlarının yapısını, görevlerini ve çalışma düzenini ilgili mevzuat çerçevesinde açıklar; itfaiye personelinin görev, yetki ve sorumlulukları ile meslek etiği ve disiplin kurallarını tanımlar. |
| 3 | Yanmanın temel koşullarını ve yangın sınıflarını tanımlayarak yangının sınıfına uygun söndürme yöntemini ve söndürücü maddeyi seçer. |
| 4 | Portatif yangın söndürme cihazlarının ve yangın dolaplarının türlerini, kullanım tekniğini ve periyodik kontrol esaslarını açıklar. |
| 5 | Binaların Yangından Korunması Hakkında Yönetmelik ve acil durum mevzuatı kapsamında kaçış yolları, yangın algılama-alarm sistemleri ve acil durum planlarına ilişkin temel gereklilikleri değerlendirir. |
| 6 | Konut, işyeri ve kamu alanlarındaki yangın risklerini belirleyerek önleyici tedbirler önerir; yangın ihbar ve haberleşme sürecini doğru biçimde uygular |
Birinci Öğretim
Yok
Derslere düzenli katılım, haftalık konuların ders öncesinde önerilen kaynaklardan okunması, Resmî Gazete'de yayımlanan yangın güvenliği ve itfaiye mevzuatı değişiklikleri ile güncel yangın olaylarının takip edilmesi önerilir. İmkân dâhilinde yerel itfaiye teşkilatına teknik gezi düzenlenebilir.
Yangın güvenliği kavramı (önleme, korunma, söndürme); dünyada ve Türkiye'de itfaiyeciliğin tarihçesi; itfaiye teşkilatlarının yapısı, türleri ve çalışma düzeni (Belediye İtfaiye Yönetmeliği); itfaiye personelinin görev, yetki ve sorumlulukları, meslek etiği ve disiplin; yanmanın temel koşulları ve yangın sınıfları; söndürme yöntemleri ve söndürücü maddeler; portatif yangın söndürme cihazları, yangın dolapları ve sabit söndürme sistemlerine giriş; yangın algılama, ihbar ve alarm sistemleri; Binaların Yangından Korunması Hakkında Yönetmelik ve kaçış yolları; işyerlerinde acil durum planları, ekipler ve tatbikatlar; konut, işyeri ve kamu alanlarında yangın riskleri ve önleyici tedbirler; yangın istatistikleri ve örnek olay incelemeleri.
| Hafta | Teorik | Uygulama | Laboratuvar |
|---|---|---|---|
| 1 | Dersin tanıtımı; yangın güvenliği kavramı: önleme, korunma ve söndürme | ||
| 2 | Dünyada ve Türkiye'de itfaiyeciliğin tarihçesi; Tulumbacı Ocağı'ndan modern itfaiye teşkilatına | ||
| 3 | İtfaiye teşkilatlarının yapısı ve türleri (belediye, havalimanı, endüstriyel, orman, gönüllü itfaiye); Belediye İtfaiye Yönetmeliği | ||
| 4 | İtfaiye personelinin görev, yetki ve sorumlulukları; vardiya düzeni, ast-üst ilişkileri, meslek etiği ve disiplin | ||
| 5 | Yanmanın temel koşulları: yangın üçgeni ve yangın dörtyüzlüsü; ısı yayılma yolları ve yangının gelişim evrelerine giriş | ||
| 6 | Yangın sınıfları (TS EN 2) ve her sınıfa özgü riskler; başlıca yangın nedenleri | ||
| 7 | Söndürme yöntemleri (soğutma, boğma, yakıtı uzaklaştırma, zincirleme reaksiyonu kesme) ve söndürücü maddeler (su, köpük, kuru kimyevi toz, CO2, ıslak kimyasal) | ||
| 8 | Ara Sınav | ||
| 9 | Portatif yangın söndürme cihazları: türleri, seçimi, yerleşimi, kullanım tekniği ve periyodik kontrol-bakım esasları | ||
| 10 | Yangın dolapları, hidrantlar ve sabit söndürme sistemlerine (sprinkler, gazlı söndürme) giriş | ||
| 11 | Yangın algılama, ihbar ve alarm sistemleri; 112 Acil Çağrı Merkezi ve itfaiyede ihbar alma ve çıkış süreci | ||
| 12 | Binaların Yangından Korunması Hakkında Yönetmelik: temel kavramlar, kaçış yolları, acil aydınlatma ve yönlendirme | ||
| 13 | Konut, işyeri ve kamu alanlarında yangın riskleri ve önleyici tedbirler; toplumda yangın güvenliği bilincinin geliştirilmesi | ||
| 14 | İşyerlerinde acil durum planlaması; söndürme, kurtarma, koruma ve ilk yardım ekipleri; tahliye tatbikatları | ||
| 15 | Ulusal ve uluslararası yangın istatistikleri |
1. Dönmez, M. (2019). İtfaiyeci'nin El Kitabı. Ankara: Ankara Yayınevi. 2. Türker, S. (2009). Temel İtfaiyecilik ve Yangından Korunma 1. Altına Koza Yayınları. 3. National Fire Protection Association (NFPA). NFPA 1001: Standard for Fire Fighter Professional Qualifications. 4. AFAD. Türkiye Afet Müdahale Planı (TAMP). 5. Binaların Yangından Korunması Hakkında Yönetmelik. T.C. Resmî Gazete. 6. Belediye İtfaiye Yönetmeliği. T.C. Resmî Gazete, 18.12.2021. 7. İşyerlerinde Acil Durumlar Hakkında Yönetmelik. T.C. Resmî Gazete, 18.06.2013. 8. Ders notları ve sunumlar (öğretim elemanı tarafından paylaşılır).
Anlatım, soru-cevap, tartışma, görsel-işitsel materyallerle (video, fotoğraf, yangın raporları) örnek olay incelemesi, mevzuat okuma çalışmaları, ödev hazırlama ve sunumu, imkân dâhilinde itfaiye teşkilatına teknik gezi.
| Yarıyıl (Yıl) İçi Etkinlikleri | Adet | Değer |
|---|---|---|
| Ara Sınav | 1 | 100 |
| Toplam | 100 | |
| Yarıyıl (Yıl) Sonu Etkinlikleri | Adet | Değer |
| Final Sınavı | 1 | 100 |
| Toplam | 100 | |
| Yarıyıl (Yıl) İçi Etkinlikleri | 40 | |
| Yarıyıl (Yıl) Sonu Etkinlikleri | 60 | |
Yok
| Etkinlikler | Sayısı | Süresi (saat) | Toplam İş Yükü (saat) |
|---|---|---|---|
| Ara Sınav | 1 | 1 | 1 |
| Final Sınavı | 1 | 2 | 2 |
| Bütünleme Sınavı | 1 | 2 | 2 |
| Derse Katılım | 14 | 3 | 42 |
| Soru-Yanıt | 14 | 3 | 42 |
| Ara Sınav İçin Bireysel Çalışma | 1 | 15 | 15 |
| Final Sınavı içiin Bireysel Çalışma | 1 | 20 | 20 |
| Toplam İş Yükü (saat) | 124 | ||
| PÇ 1 | PÇ 2 | PÇ 3 | PÇ 4 | PÇ 5 | PÇ 6 | PÇ 7 | PÇ 8 | PÇ 9 | PÇ 10 | PÇ 11 | PÇ 12 | |
| ÖÇ 1 | 3 | 2 | 2 | |||||||||
| ÖÇ 2 | 2 | 3 | 2 | 5 | ||||||||
| ÖÇ 3 | 5 | 2 | 3 | |||||||||
| ÖÇ 4 | 3 | 5 | ||||||||||
| ÖÇ 5 | 5 | 4 | ||||||||||
| ÖÇ 6 | 2 | 3 | 4 | 3 |