GERİ DÖN
Ders Öğretim Planı
| Dersin Kodu | Dersin Adı | Dersin Türü | Yıl | Yarıyıl | AKTS |
|---|---|---|---|---|---|
| ILA203 | Fıkıh Usulü I (Arapça) | Zorunlu Ders | 2 | 3 | 4,00 |
Dersin Seviyesi
Lisans
Dersin Sunulduğu Dil
[DersinAmaci]
İslam hukuk metodolojisi hakkında genel bir nosyon sağlamak üzere, şerî deliller, şerî hükümler, şerî delillerden hüküm çıkarma yöntemleri, şerî hükümlerin gayeleri, içtihat ve ilgili kavramlar hakkında temel bilgiler edinmek.
Dersi Veren Öğretim GörevlisiGörevlileri
Doç. Dr. Yakup MAHMUTOĞLU
Öğrenme Çıktıları
| 1 | İslam kültür ve medeniyetinin oluşumunda fıkıh usulünün fonksiyonları ve önemi hakkında bilgi sahibi olur. |
| 2 | İslam hukuk kültüründe Şeri hükümlere dair temel terimlerin açıklamalarını bilir. |
| 3 | İslam hukuk kültüründe Şeri hükümlerin nasıl çıkartıldığı hakkında etraflıca bilgi sahibi olur. |
| 4 | Dini konulara dair görüş ve değerlendirmelerin bilimsel bir değeri olup olmadığı hakkında bir nosyon kazanır. |
| 5 | Günümüzde karşılaşılan fıkıh problemlerinin çözümünde bilimsel bilgi ve çözüm üretebilecek bir metodoloji donanımına sahip olur. |
Öğrenim Türü
Birinci Öğretim
Dersin Ön Koşulu Olan Dersler
Yok
Ders İçin Önerilen Diğer Hususlar
Yok
Dersin İçeriği
İslam Hukuk Biliminin metodoloji, felsefe, hukuk kaynakları ve içtihat ehliyeti konularını ele alan bir derstir.
Haftalık Ayrıntılı Ders İçeriği
| Hafta | Teorik | Uygulama | Laboratuvar |
|---|---|---|---|
| 1 | Fıkıh usulü ilminin tanımı, mahiyeti, konusu ve amacı | ||
| 2 | Fıkıh usulü literatürü, kişiler ve ele alış yöntemleri | ||
| 3 | İslam hukukunun kaynakları, kaynak kavramı, kaynakların özet tanıtımı. İlk kaynak Kur'ân-ı Kerim hakkında bilgi, delil değeri, çağdaş tartışmalar. | ||
| 4 | İslam hukukunun ikinci temel kaynağı sünnet, mahiyeti, kısımları, delil değeri, hukuki niteliği, çağdaş tartışmalar | ||
| 5 | İslam hukukunun üçüncü kaynağı icma, mahiyeti, kısımları, delil değeri, hukuki niteliği, çağdaş tartışmalar | ||
| 6 | İslam hukukunun dördüncü kaynağı kıyas, mahiyeti, kısımları, delil değeri, İslam hukukunun evrenselliğinin dinamik bir zemini olarak hukuki önemi, işlevselliği ve çağdaş sorunların çözümüne katkısı. | ||
| 7 | İslam hukukunun tali kaynakları: İstihsan, istislah, istishab, sedd-i zerai, şeru men kablena, örf, sahabi kavli. Bunların hukukî açıdan ele alınışındaki yaklaşım farklılıkları ve bunların uygulamaya yansıması ve sonuçları. | ||
| 8 | Ara Sınav | ||
| 9 | İslam hukukunda hüküm kavramı (şer'î hüküm) tanımı ve onu bilmenin önemi. | ||
| 10 | Şer'î hükmün kısımları: Teklifi hüküm ve vad'î hüküm. Farz, vacip, mendup, haram, mekruh, mübah, azimet, ruhsat. Rukün, şart, illet, sebep, mani, emare. | ||
| 11 | Şer'î hükmün koyan merci (Hâkim): Kanun kayucu kime denir? Allah (c.c.)'ın hüküm koyma iradesi. Beşeri aklın dini hükümlerin tespitindeki yeri ve rolü. | ||
| 12 | Şer'î hükmün konusu: Mükellefin muhatap olduğu davranışların mahiyeti ve ilgili şartlar | ||
| 13 | Şer'i hükmün muhatabı (mükellef): Ehliyet teorisi, mahiyeti ve kısımları. Vücub ehliyeti ve eda ehliyeti | ||
| 14 | Ehliyeti sakatlayan sebepler (ehliyet arızalar): Semavî arızalar - müktesep arızalar ve bunların hukukî yansımaları ve etkileri | ||
| 15 | Hak teorisi: Mahiyeti ve kısımları. Allah hakkı (kamu hakları) ve kul hakkı (kişi hakları). Bunların hukuki neticeleri. | ||
| 16 | Final Sınavı |
Ders Kitabı Malzemesi Önerilen Kaynaklar
Zekiyüddin Şâban, İslâm Hukuk İlminin Esasları, çev. İbrahim Kâfi Dönmez, Ankara: Türkiye Diyanet Vakfı Yayınları 2017.
Planlanan Öğrenme Aktiviteleri ve Metodları
Değerlendirme
| Yarıyıl (Yıl) İçi Etkinlikleri | Adet | Değer |
|---|---|---|
| Ara Sınav | 1 | 100 |
| Toplam | 100 | |
| Yarıyıl (Yıl) Sonu Etkinlikleri | Adet | Değer |
| Final Sınavı | 1 | 100 |
| Toplam | 100 | |
| Yarıyıl (Yıl) İçi Etkinlikleri | 40 | |
| Yarıyıl (Yıl) Sonu Etkinlikleri | 60 | |
Staj Durumu
Yok
İş Yükü Hesaplaması
| Etkinlikler | Sayısı | Süresi (saat) | Toplam İş Yükü (saat) |
|---|---|---|---|
| Ara Sınav | 1 | 1 | 1 |
| Final Sınavı | 1 | 2 | 2 |
| Derse Katılım | 14 | 2 | 28 |
| Ara Sınav İçin Bireysel Çalışma | 7 | 3 | 21 |
| Final Sınavı içiin Bireysel Çalışma | 7 | 3 | 21 |
| Okuma | 14 | 3 | 42 |
| Toplam İş Yükü (saat) | 115 | ||
Program ve Öğrenme Çıktıları İlişkisi
| PÇ 1 | PÇ 2 | PÇ 3 | PÇ 4 | PÇ 5 | PÇ 6 | |
| ÖÇ 1 | 2 | 4 | 4 | 3 | 4 | 4 |
| ÖÇ 2 | 4 | 4 | 5 | 2 | 3 | 3 |
| ÖÇ 3 | 3 | 4 | 3 | 4 | 3 | 3 |
| ÖÇ 4 | 4 | 3 | 3 | 4 | 3 | 5 |
| ÖÇ 5 | 3 | 4 | 4 | 4 | 5 | 5 |
* Katkı Düzeyi : 1 Çok düşük 2 Düşük 3 Orta 4 Yüksek 5 Çok yüksek