Sivil Savunma ve İtfaiyecilik Programı, Teknik Bilimler Meslek Yüksekokulu bünyesinde, Mülkiyet Koruma ve Güvenlik Bölümüne bağlı olarak kurulmuştur. Program, yangın güvenliği, arama-kurtarma, afet ve acil durum yönetimi ile sivil savunma alanlarında teorik ve pratik yetkinliğe sahip, modern teknoloji ve teçhizatı etkin kullanabilen nitelikli itfaiye ve arama-kurtarma teknikerleri yetiştirmek amacıyla eğitim-öğretim faaliyetlerini sürdürmektedir. Eğitim modelinde uygulanan "3+1 Eğitim Modeli" ile öğrencilerin 3 yarıyıl teorik ve uygulamalı kampüs eğitiminin ardından, son yarıyıllarını doğrudan itfaiye teşkilatları ve ilgili işletmelerde tam zamanlı mesleki staj/uygulama yaparak tamamlamaları sağlanmaktadır.
Programı başarıyla tamamlayan öğrencilere "Sivil Savunma ve İtfaiyecilik Ön Lisans Diploması" ve "İtfaiyecilik Teknikeri" unvanı verilir.
Ön Lisans
- Programa kabul, Ölçme, Seçme ve Yerleştirme Merkezi tarafından gerçekleştirilen Yükseköğretim Kurumları Sınavı (YKS) kapsamında merkezi yerleştirme ile yapılmaktadır. Adayların ilgili puan türünde yeterli başarıyı sağlamaları gerekmektedir. -Bu programa kayıt yaptıracak adayların, aşağıdaki şartları sağlayacak şekilde kayıt işlemlerini şahsen gerçekleştirmeleri zorunludur. - Sağlık Durumu ve Fiziksel Yeterlilik İtfaiye teşkilatları ve arama-kurtarma birimlerinin mevzuat hükümleri ve saha gereklilikleri doğrultusunda, adayların kapalı alan, dar alan, yükseklik fobisi bulunmadığını ve ağır fiziksel efora engel bir sağlık sorunu olmadığını gösteren tam teşekküllü devlet/üniversite hastanelerinden alınmış "Sağlık Kurulu Raporu" (Heyet Raporu) ile belirli boy/kilo ve fiziki şartları sağlaması istenilir. - Boy ve Kilo Şartları Erkek Adaylar: En az 1.67 metre boyunda olmak. Kadın Adaylar: En az 1.60 metre boyunda olmak. Boy-Kilo Endeksi: Boyun 1 metreden fazla olan kısmı ile kilosu arasında (+/-) 10 kg’dan fazla fark olmamalıdır. Örnek: 1.75 boyundaki bir aday için üst sınır 85 kg, alt sınır 65 kg’dır.
Bayburt üniversitesi Ön Lisans ve Lisans Eğitim Öğretim Yönetmeliği, ilgili yönergeler ve Usul ve Esaslar' a uygun olarak öğrencinin daha önce başka bir üniversitede tamamladığı derslerin veya programların tanınmasıdır. Bu bağlamda öğrenci ders muafiyeti ve intibak işlemlerini yapabilmesi için gerekli resmi belgelerini (transkript, diploma vb.) sunmalıdır.
Programda mevcut olan (toplam 120 AKTS karşılığı) derslerin, uygulamaların ve 4. yarıyılda yer alan "İşletmede Mesleki Uygulamalı Eğitim"in tümünü başarıyla tamamlamak ve 4.00 üzerinden en az 2.00 Genel Ağırlıklı Not Ortalamasına (GANO) sahip olmak.
Programın amacı; her türlü yangın, patlama, kentsel ve endüstriyel kaza, doğal afet ve sivil savunma tehditlerine karşı önleyici tedbirleri planlayabilen, tehlikeli maddeleri (ADR/KBRN) yönetebilen, arama-kurtarma tekniklerini uygulayabilen, itfaiye araç ve donanımlarını en üst düzeyde kullanabilen ve kriz anlarında koordineli olay yeri yönetimi sergileyebilen nitelikli teknik personeller yetiştirmektir. 3+1 modeli sayesinde 3 dönem teorik, laboratuvar ve kondisyon eğitimi alan öğrenciler, 4. dönemde 14 hafta boyunca doğrudan sahada işletme eğitimi alarak sektöre tam hazır mezun olurlar.
Mezunlar "İtfaiyecilik Teknikeri" unvanıyla kamu ve özel sektörde geniş bir istihdam alanına sahiptir: Belediye İtfaiye Teşkilatları: İtfaiye Eri, İtfaiye Çavuşu, Yangın Güvenlik Denetmeni. Havalimanları (DHMİ / Özel Havalimanları): ARFF (Hava Kurtarma ve Yangınla Mücadele) Memuru/Teknikeri. AFAD (Afet ve Acil Durum Yönetimi Başkanlığı): Arama ve Kurtarma Teknisyeni/Teknikeri. Orman Genel Müdürlüğü: Yangın ilk müdahale ekipleri. Sanayi ve Endüstriyel Tesisler: OSB İtfaiyeleri, Petrokimya Tesisleri (TÜPRAŞ, PETKİM vb.), Enerji Santralleri, Limanlar ve Tersanelerde Acil Durum ve Yangın Güvenlik Uzmanı / İtfaiye Personeli. Özel Sektör: Yangın ve güvenlik sistemleri üreten/denetleyen firmalar, Yangın Eğitmeni, Yangın Danışmanlık ve Risk Analiz Şirketleri.
"Sivil Savunma ve İtfaiyeciliki” ön lisans programını başarı ile tamamlayan öğrenciler, ÖSYM tarafından her yıl yapılan Dikey Geçiş Sınavında (DGS) başarılı oldukları durumda; - Sosyal Hizmet - Acil Yardım ve Afet Yönetimi bölümlerine dikey geçiş yapabilirler https://dokuman.osym.gov.tr/pdfdokuman/2023/DGS/tablo2_29052023.pdf
Her ders için uygulanan ölçme ve değerlendirme yöntemleri ilgili dersin öğretim elemanı tarafından hazırlanan ders bilgi formunda (Syllabus) ayrıntılı olarak tanımlanır. Değerlendirme genellikle ara sınavlar (%40) ve yarıyıl sonu sınavı/final (%60) ağırlıkları üzerinden hesaplanır; uygulamalı derslerde ara sınav notuna ilave olarak laboratuvar/saha performansı, spor kondisyon testleri, ödev ve vaka analizleri dâhil edilir. 4. yarıyıldaki "İşletmede Mesleki Uygulamalı Eğitim" dersi ise işletme değerlendirme formu, uygulama rapor dosyası ve akademik jüri mülakatı ile değerlendirilir. Öğrencinin bir dersten başarılı sayılabilmesi için harf notunun en az "CC" veya ilgili yönetmelik koşullarına uygun olması gerekir.
Müfredatta yer alan zorunlu ve seçmeli derslerin tümünü (120 AKTS) başarıyla tamamlamak, yarıyılda yer alan tam zamanlı İşletmede Mesleki Uygulamalı Eğitimi başarıyla tamamlamak, Genel Ağırlıklı Not Ortalamasını (GANO) en az 2.00 / 4.00 seviyesine ulaştırmak.
Tam Zamanlı
Kurum: Bayburt Üniversitesi Teknik Bilimler Meslek Yüksekokulu Bölüm: Mülkiyet Koruma ve Güvenlik Bölümü Program: Sivil Savunma ve İtfaiyecilik Programı Adres: Dede Korkut Külliyesi Gençosman Mahallesi 21 Şubat Caddesi Trabzon Yolu Üzeri No: 21A PK: 69010 Tel: 0 458 2111153 Bayburt/Türkiye Bölüm Başkanı / Program Danışmanı: Öğr. Gör. Faruk GÖKÇE AKTS / Bologna Koordinatörü: Öğr. Gör. İsrafil ERTÜRK
Bilişim ve Derslikler: Projeksiyon ve akıllı tahta donanımlı amfiler, acil durum haritalama ve simülasyon yazılımlarını içeren bilgisayar laboratuvarları. İş Birliği Protokolleri: İl Afet ve Acil Durum Müdürlükleri (AFAD), Büyükşehir/İlçe İtfaiye Daire Başkanlıkları ve OSB İtfaiye Teşkilatları ile yapılmış eğitim, tatbikat ve 3+1 staj iş birliği protokolleri.
| 1 | (Kuramsal ve Olgusal Bilgi) Yanma ve yangın kimyası, yangın sınıfları, yangının gelişim safhaları ve ısı transferi mekanizmalarına ilişkin temel kuramsal ve pratik ilkeleri açıklar. |
| 2 | (Bilişsel ve Taktik Beceri) Tehlikeli, parlayıcı, patlayıcı ve toksik kimyasalların sınıflandırmasını (ADR/KBRN), risklerini, taşıma/depolama kurallarını ve Güvenlik Bilgi Formlarını (GBF/SDS) yorumlayarak olası sızıntı/patlama risklerine karşı doğru müdahale ve tahliye stratejilerini uygular. |
| 3 | Kentsel, endüstriyel, orman ve deniz yangınları ile karmaşık acil durumlarda komuta zinciri, kaynak planlaması, triyaj ve ekipler arası koordineli olay yeri yönetimini icra eder. |
| 4 | 3+1 eğitim modeli kapsamında itfaiye teşkilatları ve ilgili sanayi/arama-kurtarma kuruluşlarında edindiği kuramsal bilgileri doğrudan operasyonel saha ortamına aktararak mesleki yetkinliğini bağımsız olarak sergiler. |
| 5 | (Uygulamalı Teknik Beceri) Yangın, kurtarma ve afet durumlarında kullanılan kişisel koruyucu donanımlar, pompalar, merdivenler, kesme-ayırma aletleri ile söndürme cihazlarını tekniğine ve iş güvenliği standartlarına uygun biçimde seçer, kullanır ve periyodik bakımlarını yürütür. |
| 6 | (Analitik ve Denetim Becerisi) Yapı malzemelerinin yangına dayanımını, binaların yangından korunması hakkındaki mevzuatı, duman kontrol mekanizmalarını, acil kaçış yollarını ve aktif/pasif yangın güvenlik sistemlerini denetleyip değerlendirir. |
| 7 | (Operasyonel Uygulama Becerisi) Doğal afetler (deprem, sel, heyelan vb.), kentsel enkaz alanları, yüksekte çalışma, kapalı ve dar alanlar ile trafik kazalarında arama-kurtarma tekniklerini ve güvenli tahliye usullerini etkin biçimde yürütür. |
| 8 | (Psikomotor ve Medikal Beceri): Afet, kaza, yangın ve KBRN olaylarında yaralanan kazazedelere yönelik temel ilk yardım, acil triyaj, hasta/yaralı taşıma ve salgın hastalıklardan korunma protokollerini uygular. |
| 9 | İtfaiyecilik ve afet yönetimi alanındaki teknolojik ve mevzuatsal gelişmeleri eleştirel bir yaklaşımla takip ederek mesleki öğrenme gereksinimlerini belirler; operasyon sahasında ulusal ve uluslararası standartlara (NFPA, EN, İSG mevzuatı) uygun risk değerlendirmesi yapar. |
| 10 | Operasyon sahasında telsiz ve acil durum haberleşme sistemlerini etkin kullanır; yangın kriminolojisi, adli inceleme ve operasyon sonrası idari raporlama tekniklerine uygun resmi dokümantasyon üretir. |
| 11 | Mesleki disiplin ve ast-üst ilişkilerine riayet ederek itfaiye ve arama-kurtarma ekiplerinde aktif rol alır, meslek etiği ve kamu yararı bilinciyle sorumluluk ve liderlik üstlenir. |
| 12 | Zorlu fiziki koşullara, yüksek sıcaklık ve kısıtlı görüş ortamlarına dayanabilecek kondisyonu korur; afet psikolojisi ilkeleri doğrultusunda stres ve kriz anlarında soğukkanlı ve etkin davranır. |
| 1. Dönem | ||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Ders Kodu | [DersinDili] | Ders Adı | Ders Türü | [D] | [U] | [L] | AKTS | Rapor |
| SSİ101B | Türkçe | İş Sağlığı ve Güvenlığı | Zorunlu | 3 | - | - | - | |
| SSİ103B | Türkçe | İtfaıye Araç ve Malzeme Bılgısı | Zorunlu | 2 | 1 | - | 4 | |
| SSİ105B | Türkçe | Temel Afet Bılgısı ve Yönetımı | Zorunlu | 3 | - | - | - | |
| SSİ107B | Türkçe | İtfaıyecılık ve Yangın Güvenlığı | Zorunlu | 3 | - | - | 4 | |
| SSİ109B | Türkçe | İtfaıyecılık Spor Eğıtımı | Zorunlu | 1 | 2 | - | 4 | |
| SSİ111B | Türkçe | Sıvıl Savunma ve Korunma Bılgısı | Zorunlu | 2 | 1 | - | - | |
| SSİ113B | Türkçe | Yangın ve Yangın Bılgısı | Zorunlu | 3 | - | - | - | |
| SSİ115B | Türkçe | Tehlıkelı ve Yanıcı Maddeler | Zorunlu | 3 | - | - | 3 | |
| Toplam | 20 | 4 | 0 | 15 | ||||
| 2. Dönem | ||||||||
| Ders Kodu | [DersinDili] | Ders Adı | Ders Türü | [D] | [U] | [L] | AKTS | Rapor |
| SSİ102B | Türkçe | Bılışım Teknolojılerı | Zorunlu | 2 | - | - | - | |
| SSİ104B | Türkçe | Afetlerde Salgın Hastalıklar | Zorunlu | 3 | - | - | - | |
| SSİ106B | Türkçe | Acıl Durum Yönetımı | Zorunlu | 2 | 1 | - | - | |
| SSİ108B | Türkçe | Yapı Bılgısı ve Yangın Güvenlığı | Zorunlu | 2 | 1 | - | - | |
| SSİ110B | Türkçe | Seçmelı Ders Grubu I | Seçmeli | 3 | - | - | - | |
| TMYOSEÇ | Türkçe | MYO Seçmelı Dersler Grubu | Seçmeli | 2 | 1 | - | - | |
| Toplam | 14 | 3 | 0 | |||||
| 3. Dönem | ||||||||
| Ders Kodu | [DersinDili] | Ders Adı | Ders Türü | [D] | [U] | [L] | AKTS | Rapor |
| SSİ201B | Türkçe | Olay Yerı Yönetımı ve Koordınelı Çalışma | Zorunlu | 2 | 1 | - | - | |
| SSİ203B | Türkçe | İlk Yardım Bılgısı | Zorunlu | 2 | 1 | - | - | |
| SSİ205B | Türkçe | Arama Kurtarma Teknıklerı | Zorunlu | 2 | 1 | - | - | |
| SSİ207B | Türkçe | Yangına Müdahale Esasları | Zorunlu | 2 | 1 | - | - | |
| SSİ209B | Türkçe | Seçmelı Ders Grubu II | Seçmeli | 2 | - | - | - | |
| ÜSD | Türkçe | Ünıversıte Seçmelı Dersler Grubu | Seçmeli | 2 | - | - | - | |
| Toplam | 12 | 4 | 0 | |||||
| 4. Dönem | ||||||||
| Ders Kodu | [DersinDili] | Ders Adı | Ders Türü | [D] | [U] | [L] | AKTS | Rapor |
| SSİ202B | Türkçe | Türk Dılı | Zorunlu | 4 | - | - | - | |
| SSİ204B | Türkçe | Atatürk İlkelerı ve İnkılap Tarıhı | Zorunlu | 4 | - | - | - | |
| SSİ206B | Türkçe | Yabancı Dıl | Zorunlu | 4 | - | - | - | |
| SSİ208B | Türkçe | İşletmede Meslekı Uygulamalı Eğıtım | Zorunlu | 5 | 26 | - | - | |
| Toplam | 17 | 26 | 0 | |||||
| SSİ110B - Seçmeli Ders Grubu I | ||||||||
| Ders Kodu | [DersinDili] | Ders Adı | Ders Türü | [D] | [U] | [L] | AKTS | Rapor |
| TMYOSEÇ - MYO Seçmeli Dersler Grubu | ||||||||
| Ders Kodu | [DersinDili] | Ders Adı | Ders Türü | [D] | [U] | [L] | AKTS | Rapor |
| SSİ209B - Seçmeli Ders Grubu II | ||||||||
| Ders Kodu | [DersinDili] | Ders Adı | Ders Türü | [D] | [U] | [L] | AKTS | Rapor |
| ÜSD - Üniversite Seçmeli Dersler Grubu | ||||||||
| Ders Kodu | [DersinDili] | Ders Adı | Ders Türü | [D] | [U] | [L] | AKTS | Rapor |
| ÜS1301.1B2 | Türkçe | İletışım (Aydıntepe MYO) | Seçmeli | 2 | - | - | 2 | |